Thủ tục rút chân hương là việc làm quen thuộc của nhiều gia đình Việt vào dịp cuối năm. Việt Nam có nền văn hóa đa dạng với nhiều phong tục, tập quán được gìn giữ đến ngày nay. Người Việt thường tin vào câu "có thờ có thiêng, có kiêng có lành", nên luôn cố gắng làm đúng những gì ông bà truyền lại để cầu may mắn, bình an và tránh phạm điều kiêng kỵ. Bài viết dưới đây tổng hợp ý nghĩa, thời điểm, người thực hiện và các bước rút chân hương theo quan niệm dân gian.
Vào dịp trước Tết, hầu hết các gia đình đều thực hiện việc rút chân hương một cách trang nghiêm và cẩn thận. Vậy rút chân hương có ý nghĩa gì, nên làm khi nào và các bước tiến hành ra sao để đúng phong tục?
Ý nghĩa của thủ tục rút chân hương
Bàn thờ trong gia đình là nơi trang nghiêm, thể hiện sự tôn kính với thần linh và tổ tiên. Vì vậy, bàn thờ thường được gia chủ dọn dẹp, lau chùi sạch sẽ, bày hoa tươi và trái cây. Trong đó, bát hương là vật thể hiện sự thành kính, linh thiêng và những ước nguyện của gia chủ.
Theo quan niệm phong thủy, gia đình không nên tùy tiện tác động hay tự ý di chuyển bát hương sang vị trí khác, vì có thể ảnh hưởng không tốt đến việc thờ cúng. Thông thường, một gia đình có ba loại bát hương:
- Bát hương thờ Phật: thể hiện ước nguyện bình an, mong cầu sự thanh thản trong tâm hồn.
- Bát hương thờ các vị Thần: như Thần Tài, Thổ Địa, Ông Táo, cầu mong may mắn, tài lộc, công việc thuận lợi.
- Bát hương thờ Tổ tiên: thể hiện lòng thành kính, biết ơn và nhớ về cội nguồn.
Người xưa quan niệm bát hương đầy và nhiều chân hương thì càng mang lại nhiều may mắn. Tuy nhiên, khi chân hương quá nhiều sẽ khiến bát hương rối, khó cắm hương, nên việc rút bớt chân hương định kỳ giúp bàn thờ gọn gàng, sạch sẽ hơn.
Thời gian thích hợp để rút chân hương
Phần lớn các gia đình thực hiện rút chân hương sau khi tiễn ông Táo về trời vào ngày 23 tháng Chạp hằng năm. Việc này giúp nơi thờ tự gọn gàng, sạch sẽ để đón các vị thần trở về vào năm mới.
Theo các nhà phong thủy, nên rút chân hương vào ngày tốt lành và lúc gia chủ rảnh rỗi, không vướng bận công việc. Ngoài dịp cuối năm, nhiều gia đình cũng rút chân hương vào những ngày giỗ lớn. Việc rút chân hương không có quy định ngày cụ thể, nhưng vì là việc linh thiêng nên cần cân nhắc, lựa chọn thời điểm kỹ lưỡng.
Ai nên thực hiện việc rút chân hương?
Người thực hiện thường là gia chủ hoặc người phụ trách việc thờ cúng, dọn dẹp bàn thờ trong gia đình. Trước khi tiến hành, người đảm nhận cần:
- Tắm rửa sạch sẽ.
- Mặc trang phục chỉnh tề, đầu tóc gọn gàng.
- Rửa tay thật sạch.
Các bước tiến hành thủ tục rút chân hương
Bước 1: Chuẩn bị vật dụng cần thiết
Các vật dụng dùng khi rút chân hương đều phải mới và sạch sẽ, không bám bụi hay có vết bẩn:
- Rượu trắng, thêm vài lát gừng giã nhuyễn.
- Một chậu nước sạch.
- Một tấm vải hoặc tờ giấy trắng sạch.
- Hai chiếc khăn lau mới, sạch.
- Lọ nước hoa (có thể không dùng).
Bước 2: Thắp hương và khấn xin
Thắp một nén hương và đọc bài khấn xin phép các vị thần linh, tổ tiên được rút chân hương. Khi hương đã tàn hết mới bắt đầu thực hiện.
Bước 3: Rút chân hương
Rút chân hương cẩn thận, nhẹ nhàng: một tay giữ bát hương để tránh bị lệch vị trí, tay còn lại từ từ rút chân hương ra, hạn chế làm rơi tro. Đặt chân hương đã rút lên tấm vải hoặc tờ giấy đã chuẩn bị.
Lưu ý: không rút hết chân hương mà để lại một số lẻ, thường là 3, 5, 7 hoặc 9 chân hương.
Bước 4: Lau bát hương
Dùng khăn sạch thấm rượu gừng để lau sạch bên ngoài bát hương.
Bước 5: Lau dọn đồ thờ trên bàn thờ
Cho bình hoa, đèn, đĩa trái cây và các vật dụng khác vào chậu sạch, mang đi rửa và lau thật khô ráo. Riêng chén rượu không lau mà chỉ tráng lại bằng nước sôi.
Bước 6: Xử lý chân hương sau khi rút
Chân hương sau khi rút được gói cẩn thận, cất ở nơi sạch sẽ, sau đó đem đốt thành tro và rải xuống sông. Tuyệt đối không bỏ chân hương vào thùng rác hoặc nơi không sạch sẽ.
Những lưu ý khi rút chân hương và dọn bàn thờ
| Nên làm | Không nên làm |
|---|---|
| Chọn ngày tốt, lúc rảnh rỗi để thực hiện chu đáo | Làm vội vàng, qua loa |
| Dùng vật dụng mới, sạch | Dùng khăn, chậu đã dùng cho việc khác |
| Để lại số chân hương lẻ trong bát | Rút hết toàn bộ chân hương |
| Giữ bát hương cố định khi rút | Tự ý xê dịch, đổi vị trí bát hương |
| Đốt chân hương và rải tro xuống sông | Bỏ chân hương vào thùng rác |
Vị trí đặt bàn thờ cũng là yếu tố nhiều gia chủ quan tâm khi mua nhà, xây nhà. Bạn có thể tham khảo thêm các bài tuổi Mậu Thìn 1988 nên đặt bàn thờ hướng nào, hướng bàn thờ cho gia chủ tuổi Kỷ Tỵ, người mệnh Thổ hợp hướng nhà nào hoặc xem chuyên mục phong thủy nhà ở và kiến thức bất động sản.
Câu hỏi thường gặp về rút chân hương
Rút chân hương vào ngày nào là phù hợp?
Phổ biến nhất là sau lễ tiễn ông Táo ngày 23 tháng Chạp. Ngoài ra có thể rút vào các ngày giỗ lớn, nên chọn ngày tốt và lúc gia chủ rảnh rỗi.
Có nên rút hết chân hương không?
Không. Theo phong tục, cần để lại số chân hương lẻ như 3, 5, 7 hoặc 9.
Lau bát hương bằng gì?
Dùng khăn sạch thấm rượu trắng pha gừng giã nhuyễn để lau bát hương.
Chân hương sau khi rút xử lý thế nào?
Gói cẩn thận, đốt thành tro rồi rải xuống sông; không bỏ vào thùng rác hay nơi không sạch sẽ.
Kết luận
Thủ tục rút chân hương là nét đẹp văn hóa thể hiện lòng thành kính với tổ tiên và thần linh. Thực hiện đúng các bước giúp bàn thờ gọn gàng, trang nghiêm đón năm mới. Nếu bạn đang tìm nhà ở có không gian thờ cúng phù hợp tại khu Nam Sài Gòn, hãy liên hệ Sàn Giao Dịch BĐS Hưng Phát qua hotline 0909 477 288 để được tư vấn.
