Những quy định mới về nhà đất từ 01/9/2021 được ban hành tại Thông tư 09/2021/TT-BTNMT, sửa đổi, bổ sung một số thông tư hướng dẫn Luật Đất đai 2013. Văn bản này có hiệu lực từ ngày 01/9/2021 và đề cập đến 05 nhóm nội dung mà người đang sở hữu nhà đất nên nắm rõ: chuyển mục đích sử dụng đất không phải xin phép nhưng phải đăng ký biến động, giấy tờ nhân thân khi xin cấp sổ đỏ, biểu mẫu đăng ký dùng cho trường hợp dồn điền đổi thửa, các trường hợp được cấp sổ mới khi đăng ký biến động, và cách ghi xác nhận thay đổi trên Giấy chứng nhận đã cấp.
Bài viết được tổng hợp theo thông tin tại thời điểm đăng bài (năm 2021). Từ ngày 01/8/2024, Luật Đất đai 2024 cùng các nghị định, thông tư hướng dẫn mới đã có hiệu lực; một số nội dung dưới đây có thể đã được thay thế. Bạn đọc nên đối chiếu quy định hiện hành hoặc hỏi cơ quan đăng ký đất đai trước khi làm thủ tục.
Tổng quan quy định mới về nhà đất từ 01/9/2021
Thông tư 09/2021/TT-BTNMT do Bộ Tài nguyên và Môi trường ban hành nhằm điều chỉnh những điểm chưa thống nhất giữa các thông tư hướng dẫn và Luật Đất đai 2013, đồng thời đơn giản hóa một phần hồ sơ hành chính. Có thể tóm tắt 05 điểm thay đổi chính như sau:
| STT | Nội dung thay đổi | Ý nghĩa với người dân |
|---|---|---|
| 1 | Sửa trường hợp chuyển mục đích sử dụng đất không phải xin phép nhưng phải đăng ký biến động | Xác định rõ khi nào chỉ cần đăng ký, khi nào phải xin phép |
| 2 | Không yêu cầu bản sao CMND/CCCD/sổ hộ khẩu khi dữ liệu dân cư được kết nối | Giảm giấy tờ khi xin cấp sổ đỏ |
| 3 | Bổ sung mẫu 04đ/ĐK cho trường hợp dồn điền, đổi thửa | Hồ sơ nộp chung, thống nhất biểu mẫu |
| 4 | Bổ sung trường hợp được cấp sổ mới khi đăng ký biến động | Tách thửa từ sổ chung, xác định lại diện tích đất ở |
| 5 | Sửa cách ghi xác nhận thay đổi vào sổ đỏ đã cấp | Phân biệt rõ tặng cho một phần, toàn bộ |
1. Chuyển mục đích sử dụng đất không phải xin phép nhưng phải đăng ký biến động
Thông tư 09/2021/TT-BTNMT sửa đổi, bổ sung khoản 1 Điều 11 Thông tư 02/2015/TT-BTNMT (đã được sửa đổi bởi khoản 1 Điều 12 Thông tư 33/2017/TT-BTNMT). Theo đó, các trường hợp chuyển mục đích sử dụng đất không phải xin phép cơ quan nhà nước có thẩm quyền nhưng phải đăng ký biến động gồm:
- Chuyển đất trồng cây hàng năm sang đất nông nghiệp khác, gồm: đất xây dựng nhà kính và các loại nhà khác phục vụ trồng trọt; đất xây dựng chuồng trại chăn nuôi gia súc, gia cầm và các loại động vật khác được pháp luật cho phép; nuôi trồng thủy sản cho mục đích học tập, nghiên cứu thí nghiệm.
- Chuyển đất trồng cây hàng năm khác, đất nuôi trồng thủy sản sang trồng cây lâu năm.
- Chuyển đất trồng cây lâu năm sang đất nuôi trồng thủy sản, đất trồng cây hàng năm.
- Chuyển đất ở sang đất phi nông nghiệp không phải là đất ở.
- Chuyển đất thương mại, dịch vụ sang các loại đất khác thuộc đất sản xuất, kinh doanh phi nông nghiệp không phải là đất cơ sở sản xuất phi nông nghiệp; chuyển đất sản xuất, kinh doanh phi nông nghiệp không phải là đất thương mại, dịch vụ, đất cơ sở sản xuất phi nông nghiệp sang đất xây dựng công trình sự nghiệp.
Điểm khác biệt so với trước khi sửa đổi
Trước đây, quy định ghi: "Chuyển đất thương mại, dịch vụ sang đất sản xuất, kinh doanh phi nông nghiệp không phải là đất thương mại, dịch vụ" thì không phải xin phép nhưng phải đăng ký biến động. Sau sửa đổi, nội dung là: "Chuyển đổi đất thương mại, dịch vụ sang các loại đất khác thuộc đất sản xuất, kinh doanh phi nông nghiệp không phải là đất cơ sở sản xuất phi nông nghiệp".
Đất sản xuất, kinh doanh phi nông nghiệp gồm đất khu công nghiệp, cụm công nghiệp, khu chế xuất; đất sản xuất vật liệu xây dựng, làm đồ gốm. Như vậy, trường hợp "chuyển đất thương mại, dịch vụ sang đất cơ sở sản xuất phi nông nghiệp" đã bị loại khỏi danh sách chỉ cần đăng ký biến động. Điều này phù hợp với điểm g khoản 1 Điều 57 Luật Đất đai 2013, theo đó chuyển đất thương mại, dịch vụ, đất xây dựng công trình sự nghiệp sang đất cơ sở sản xuất phi nông nghiệp là trường hợp phải xin phép.
Trong thực tế, người sử dụng đất nên kiểm tra kỹ loại đất ghi trên Giấy chứng nhận và mục đích muốn chuyển sang trước khi nộp hồ sơ, tránh trường hợp tự ý chuyển đổi khi chưa được phép.
2. Xin cấp sổ đỏ không cần bản sao CMND/CCCD/sổ hộ khẩu
Khoản 5 Điều 11 Thông tư 09/2021/TT-BTNMT quy định: đối với hồ sơ đăng ký đất đai, tài sản gắn liền với đất, cấp Giấy chứng nhận có yêu cầu bản sao giấy chứng minh nhân dân, sổ hộ khẩu hoặc giấy tờ chứng minh nhân thân, cơ quan tiếp nhận sẽ sử dụng dữ liệu từ cơ sở dữ liệu quốc gia về dân cư mà không yêu cầu người nộp phải nộp các giấy tờ này, trong trường hợp dữ liệu quốc gia về dân cư đã được chia sẻ và kết nối với dữ liệu của lĩnh vực đất đai.
Nói cách khác, khi hệ thống dữ liệu dân cư được kết nối với dữ liệu đất đai, người dân làm thủ tục đăng ký cấp sổ đỏ không phải nộp bản sao giấy tờ nhân thân. Việc áp dụng cụ thể phụ thuộc vào mức độ kết nối dữ liệu ở từng địa phương, vì vậy bạn nên hỏi trước bộ phận một cửa nơi nộp hồ sơ.
3. Bổ sung biểu mẫu đăng ký cấp sổ đỏ cho trường hợp dồn điền, đổi thửa
Hồ sơ chuyển đổi quyền sử dụng đất nông nghiệp của hộ gia đình, cá nhân để thực hiện dồn điền đổi thửa được nộp chung cho các hộ gia đình, cá nhân cùng chuyển đổi.
- Trước 01/9/2021: sử dụng Mẫu 10/ĐK – Đơn đề nghị cấp lại, cấp đổi Giấy chứng nhận ban hành kèm Thông tư 24/2014/TT-BTNMT.
- Từ 01/9/2021: sử dụng Mẫu số 04đ/ĐK – Đơn đăng ký, cấp Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất, quyền sở hữu nhà ở và tài sản khác gắn liền với đất (mẫu riêng cho dồn điền, đổi thửa) ban hành kèm Thông tư 09/2021/TT-BTNMT.
Việc có mẫu đơn riêng giúp cơ quan đăng ký xử lý hồ sơ thống nhất hơn, người dân cũng dễ kê khai hơn khi nhiều hộ cùng tham gia một đợt dồn điền đổi thửa.
4. Bổ sung trường hợp được cấp sổ đỏ mới khi đăng ký biến động
Theo khoản 2, 3 Điều 1 Thông tư 09/2021/TT-BTNMT, bổ sung thêm các trường hợp đăng ký biến động được cấp Giấy chứng nhận mới:
- Thửa đất được tách ra để cấp riêng sổ đỏ trong trường hợp sổ đỏ đã được cấp chung cho nhiều thửa.
- Thay đổi diện tích đất ở trong thửa đất có vườn, ao gắn liền với nhà ở do xác định lại diện tích đất ở theo quy định.
Đây là những tình huống khá phổ biến với đất ở có vườn, ao hoặc gia đình có nhiều thửa chung một giấy. Nếu bạn đang cần tách thửa hay gộp thửa, có thể tham khảo thêm bài hướng dẫn thủ tục tách và gộp sổ đỏ.
5. Sửa quy định xác nhận thay đổi vào sổ đỏ đã cấp
Thông tư thay từ "hiến tặng" bằng "tặng cho" đối với trường hợp dùng đất làm đường giao thông, thủy lợi hoặc công trình công cộng, đồng thời hướng dẫn cách ghi cho 4 trường hợp:
- Tặng cho một phần thửa đất.
- Tặng cho toàn bộ thửa đất.
- Tặng cho một phần của một hoặc một số thửa đất; tặng cho một hoặc một số thửa đất trên sổ đỏ cấp chung cho nhiều thửa.
- Tặng cho toàn bộ các thửa đất trên sổ đỏ cấp chung cho nhiều thửa.
Trước đó, khoản 16 Điều 18 Thông tư 23/2014/TT-BTNMT chỉ hướng dẫn ghi chung là "hiến tặng" mà không phân loại từng trường hợp.
Thông tư cũng bổ sung cách ghi khi sổ đỏ cấp chung cho nhiều thửa có một thửa được tách ra để cấp riêng. Trên sổ đỏ đã cấp sẽ ghi: "Thửa đất… (ghi số thửa, số tờ bản đồ) diện tích…m2 được tách ra để cấp riêng Giấy chứng nhận; theo hồ sơ số… (ghi mã hồ sơ thủ tục đăng ký)".
Người có nhà đất nên làm gì khi quy định thay đổi?
Quy định pháp luật về đất đai thay đổi khá thường xuyên. Để tránh sai sót khi giao dịch hoặc làm thủ tục, bạn có thể lưu ý một số bước sau:
- Kiểm tra văn bản đang có hiệu lực tại thời điểm làm thủ tục, nhất là sau khi Luật Đất đai 2024 có hiệu lực.
- Đối chiếu thông tin trên Giấy chứng nhận (số thửa, tờ bản đồ, loại đất, diện tích) với thực tế sử dụng.
- Hỏi trước Văn phòng đăng ký đất đai hoặc bộ phận một cửa về thành phần hồ sơ và mẫu đơn đang áp dụng.
- Với giao dịch mua bán, nên tìm hiểu các trường hợp không được cấp sổ đỏ để tránh rủi ro.
- Lưu giữ đầy đủ biên nhận, chứng từ nộp nghĩa vụ tài chính trong suốt quá trình làm hồ sơ.
Bạn đọc có thể xem thêm nhiều bài tổng hợp khác trong chuyên mục tin tức bất động sản và pháp lý nhà đất trên website.
Câu hỏi thường gặp
Thông tư 09/2021/TT-BTNMT có hiệu lực từ khi nào?
Thông tư có hiệu lực từ ngày 01/9/2021. Đây là lý do các nội dung trong bài được gọi là quy định mới về nhà đất từ 01/9/2021.
Các quy định này còn áp dụng hiện nay không?
Luật Đất đai 2024 đã có hiệu lực từ 01/8/2024 cùng hệ thống văn bản hướng dẫn mới, nên một số nội dung có thể đã thay đổi. Bạn cần kiểm tra quy định hiện hành trước khi làm thủ tục.
Chuyển đất ở sang đất phi nông nghiệp khác có phải xin phép không?
Theo Thông tư 09/2021/TT-BTNMT, trường hợp này không phải xin phép nhưng phải đăng ký biến động đất đai.
Khi nào xin cấp sổ đỏ không cần nộp bản sao CCCD?
Khi cơ sở dữ liệu quốc gia về dân cư đã được chia sẻ, kết nối với dữ liệu đất đai, cơ quan tiếp nhận sẽ tự khai thác thông tin nhân thân.
Liên hệ tư vấn
Nắm rõ các quy định mới về nhà đất từ 01/9/2021 cũng như những thay đổi sau này giúp bạn chủ động hơn khi mua bán, tách thửa hay chuyển mục đích sử dụng đất. Nếu cần hỗ trợ tìm hiểu pháp lý một căn nhà, lô đất cụ thể tại khu Nam Sài Gòn, hãy liên hệ Sàn Giao Dịch BĐS Happy Plus qua hotline 0909 477 288 để được tư vấn.

