Việc cấp sổ đỏ cho đất chuyển nhượng bằng giấy viết tay là một trong những nội dung được người dân quan tâm của Nghị định 01/2017/NĐ-CP (Nghị định 01) về sửa đổi, bổ sung một số quy định chi tiết thi hành Luật Đất đai. Nghị định này được đánh giá đã tháo gỡ hàng loạt vướng mắc pháp lý nhà đất cho người dân, trong đó có việc hợp thức hóa đất mua bán bằng giấy tay và rút ngắn thời gian nhiều thủ tục đất đai.
Bài viết tổng hợp thông tin theo bài gốc tại thời điểm đăng (năm 2020). Luật Đất đai 2013 và các nghị định hướng dẫn đã được thay thế bởi Luật Đất đai 2024 cùng hệ thống văn bản mới; điều kiện, mốc thời gian và thủ tục cấp sổ hiện nay có thể khác. Bạn nên tra cứu quy định hiện hành hoặc hỏi cơ quan đăng ký đất đai trước khi làm hồ sơ.
Nghị định 01 và việc cấp sổ đỏ cho đất mua bán giấy tay
Theo bài gốc, ngày 20/2, UBND TP.HCM tổ chức Hội nghị triển khai hướng dẫn Nghị định 01/2017/NĐ-CP. Nghị định 01 được đánh giá đã "gỡ nút thắt" cho nhiều vướng mắc của người dân về pháp luật đất đai, vốn được các bộ ngành rà soát trong 2 năm trước đó.
Tại hội nghị, ông Lê Văn Hóa, Phó Chủ tịch UBND TP.HCM, chia sẻ trong quá trình thực hiện Luật Đất đai 2013, thành phố gặp nhiều vướng mắc, trong đó có việc cấp sổ đỏ. Các đơn vị chuyên môn của thành phố đã kiến nghị Bộ Tài nguyên và Môi trường, và nhiều vấn đề đã được sửa đổi, bổ sung trong Nghị định 01.
Mở rộng mốc thời gian xét cấp sổ cho đất giấy tay
Vấn đề hợp thức hóa đất đai cho những trường hợp mua bán bằng giấy tờ viết tay đã được đưa vào Nghị định. Theo bài gốc, phạm vi thời hạn xét cấp sổ đỏ cho những trường hợp này được mở rộng đến trước ngày 01/01/2018, thay vì trước mốc ngày 01/7/2014 như trước đây. Bạn nên đối chiếu mốc thời gian cụ thể với văn bản pháp luật đang có hiệu lực.
Số liệu tại TP.HCM
| Chỉ tiêu (theo Sở TN&MT TP.HCM, đến tháng 9/2016) | Số liệu |
|---|---|
| Số trường hợp chưa được cấp giấy chứng nhận do không đủ điều kiện | Khoảng 110.000 trường hợp |
| Trong đó, do chuyển nhượng bằng giấy viết tay | 37.466 trường hợp (chiếm 42,3%) |
Như vậy, với quy định nới phạm vi xét cấp sổ đỏ cho trường hợp chuyển nhượng đất bằng giấy tay, kể từ ngày 03/3/2017 (thời điểm Nghị định 01 có hiệu lực thi hành theo bài gốc), hàng ngàn người dân tại TP.HCM và cả nước có cơ hội hợp thức hóa phần đất của mình.
Thủ tục nhà đất được rút ngắn thời gian
Thủ tục hành chính, nhất là trong lĩnh vực đất đai, từ lâu là nỗi băn khoăn của nhiều người. Nghị định 01 rút ngắn từ 1/3 đến 1/2 thời gian thực hiện nhiều thủ tục đăng ký biến động đất đai so với trước. Cụ thể:
| Thủ tục | Thời gian thực hiện (theo Nghị định 01) |
|---|---|
| Cho phép chuyển mục đích sử dụng đất | Không quá 15 ngày |
| Đăng ký đất đai, tài sản gắn liền với đất, cấp giấy chứng nhận quyền sử dụng đất, quyền sở hữu nhà và tài sản khác gắn liền với đất | Không quá 30 ngày |
| Chuyển đổi, chuyển nhượng, thừa kế, tặng cho, đăng ký góp vốn bằng quyền sử dụng đất, quyền sở hữu tài sản gắn liền với đất | Không quá 10 ngày |
| Cấp lại giấy chứng nhận, giấy chứng nhận quyền sở hữu nhà ở, công trình xây dựng bị mất | Không quá 10 ngày |
Hợp thức hóa phần diện tích đất tăng thêm
Một điểm bổ sung khác tại Nghị định 01 là trường hợp hộ gia đình, cá nhân đang sử dụng đất có phần diện tích tăng thêm không nằm trong giấy tờ thì được xem xét hợp thức hóa. Cụ thể, khi đo đạc mà diện tích thửa đất thực tế nhiều hơn trong giấy chứng nhận đã cấp và ranh giới thửa đất thực tế có thay đổi so với lúc cấp, thì được xem xét cấp sổ đối với phần diện tích tăng thêm. Quy định này hướng đến giải quyết vướng mắc cho nhiều hộ gia đình, đặc biệt ở nông thôn, khi diện tích thực tế và trên giấy tờ không trùng khớp.
Rủi ro khi mua bán đất bằng giấy viết tay
Dù có quy định hỗ trợ hợp thức hóa cho các trường hợp trước đây, mua bán đất bằng giấy viết tay vẫn tiềm ẩn nhiều rủi ro mà người mua cần biết:
- Không được pháp luật bảo vệ đầy đủ: hợp đồng chuyển nhượng quyền sử dụng đất theo quy định phải công chứng hoặc chứng thực; giấy tay dễ bị xem là không đúng hình thức khi có tranh chấp.
- Nguy cơ bán cho nhiều người: người bán vẫn đứng tên trên giấy tờ gốc nên có thể chuyển nhượng, thế chấp cho người khác.
- Khó làm sổ nếu đất vướng quy hoạch, tranh chấp hoặc không đáp ứng điều kiện cấp giấy chứng nhận.
- Rủi ro khi người bán qua đời: người thừa kế có thể không thừa nhận giao dịch.
- Không vay ngân hàng được khi chưa có giấy chứng nhận đứng tên mình.
Hướng dẫn chung khi làm sổ đỏ cho đất mua giấy tay
- Thu thập giấy tờ mua bán viết tay, giấy tờ về nguồn gốc đất của người bán (nếu có) và giấy tờ nhân thân.
- Kiểm tra tình trạng thửa đất: quy hoạch, tranh chấp, thời điểm sử dụng ổn định.
- Liên hệ UBND cấp xã hoặc văn phòng đăng ký đất đai để được hướng dẫn hồ sơ theo quy định hiện hành.
- Nộp hồ sơ, thực hiện đo đạc, xác minh và nghĩa vụ tài chính theo thông báo của cơ quan thuế.
- Nhận giấy chứng nhận sau khi hoàn tất nghĩa vụ tài chính.
Các khoản phí khi làm sổ được trình bày trong bài những khoản phí và thủ tục làm sổ đỏ. Bạn cũng có thể đọc bài mua bán đất không có sổ đỏ có thể bị phạt và bài kinh nghiệm kiểm tra pháp lý khi mua nhà đất. Các bài viết khác xem trong chuyên mục pháp lý nhà đất.
Câu hỏi thường gặp
Đất mua bằng giấy viết tay có được cấp sổ đỏ không?
Theo Nghị định 01/2017/NĐ-CP được nêu trong bài, một số trường hợp chuyển nhượng bằng giấy tay được xem xét cấp sổ nếu đáp ứng điều kiện. Quy định hiện hành theo Luật Đất đai 2024 có thể khác, bạn nên hỏi cơ quan đăng ký đất đai địa phương.
Thời gian cấp sổ đỏ theo Nghị định 01 là bao lâu?
Theo Nghị định 01, đăng ký đất đai và cấp giấy chứng nhận không quá 30 ngày; chuyển nhượng, thừa kế, tặng cho không quá 10 ngày.
Diện tích thực tế lớn hơn trên sổ có được cấp thêm không?
Nghị định 01 cho phép xem xét cấp sổ đối với phần diện tích tăng thêm khi ranh giới thực tế có thay đổi so với lúc cấp giấy chứng nhận, nếu đáp ứng điều kiện theo quy định.
Có nên mua đất bằng giấy tay hiện nay không?
Không nên. Giao dịch chuyển nhượng quyền sử dụng đất cần lập hợp đồng công chứng hoặc chứng thực để được pháp luật bảo vệ.
Kết luận
Nghị định 01 đã mở ra hướng giải quyết cho nhiều trường hợp đất chuyển nhượng bằng giấy viết tay chưa được cấp sổ, đồng thời rút ngắn thời gian các thủ tục đất đai. Tuy vậy, quy định pháp luật đất đai đã thay đổi nhiều từ đó, người dân cần kiểm tra văn bản hiện hành trước khi làm hồ sơ. Nguồn tham khảo: Báo Mới. Nếu bạn cần tư vấn pháp lý khi mua bán nhà đất tại Quận 7 và khu Nam Sài Gòn, hãy liên hệ Sàn Giao Dịch BĐS Happy Plus qua hotline 0909 477 288.
